Wrth i'r tymheredd ddisgyn ar draws De Cymru'r wythnos hon, mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan yn annog trigolion i gadw llygad ar aelodau o'n cymunedau sydd fwyaf bregus – gan rybuddio y gallai'r gweithredoedd caredigrwydd syml hyn achub bywydau.
Mae'r Swyddfa Dywydd wedi rhagweld gostyngiad sylweddol yn y tymheredd, gyda rhew eang a'r tymheredd uchaf yn ystod y dydd yn ei chael hi'n anodd cyrraedd ffigur sengl. Gallai rhai ardaloedd hyd yn oed weld y tymheredd yn gostwng islaw rhewbwynt dros nos, gyda risg o rew a chawodydd gaeafol.
Mae tywydd oer yn peri risgiau difrifol i bobl hŷn neu fregus, yn enwedig y rhai sy'n byw ar eu pennau eu hunain. Mae tymereddau is yn cynyddu'r tebygolrwydd o lithro a chwympo ar arwynebau rhewllyd, yn gwaethygu cyflyrau anadlol, ac yn cynyddu bregusrwydd i firysau gaeaf fel y ffliw, Covid-19, ac RSV. Mae hypothermia yn parhau i fod yn berygl gwirioneddol i'r rhai heb wresogi digonol.
Mae'r Bwrdd Iechyd yn gofyn i deuluoedd, ffrindiau a chymdogion chwarae eu rhan drwy:
Dywedodd Dr Seema Srivastava MBE, Cyfarwyddwr Meddygol Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan: "Gall trigolion lleol wir ein helpu ni drwy ofalu amdanyn nhw eu hunain a'u hanwyliaid y gaeaf hwn. Mae aelodau agored i niwed o'n cymunedau yn fwy agored i beryglau syrthio ac effeithiau tywydd oer, felly gallai cadw llygad ar aelodau hŷn o'r teulu a chymdogion atal niwed a lleddfu'r pwysau ar ein gwasanaethau GIG gwerthfawr."
Cynghorir trigolion hefyd i drin mân afiechydon yn gynnar trwy ymweld â fferyllydd neu feddyg teulu lleol, ac i ddefnyddio Canllaw Iechyd Gwent ar wefan y Bwrdd Iechyd neu i ffonio 111 i gael cyngor clir ar ble i fynd am gymorth meddygol.
Mae'r Bwrdd Iechyd hefyd yn annog trigolion cymwys i gael eu brechiadau ffliw a Covid-19 er mwyn osgoi mynd yn sâl iawn ac i leihau lledaeniad heintiau.
Am ragor o wybodaeth am gadw'n ddiogel mewn tywydd oerach, ewch i wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.