Bydwragedd Cymunedol yn Rhannu Pam Mae Cefnogi Teuluoedd yw'r 'Swydd Orau yn y Byd'

Dydd Mawrth 5ed Mai 2026

Mae Diwrnod Rhyngwladol y Fydwraig yn cydnabod cyfraniad anhygoel bydwragedd ledled y wlad a'r rôl hanfodol maen nhw'n ei chwarae wrth gefnogi iechyd a lles mamau, babanod a theuluoedd.

Ymhlith y rhai sy'n gofalu am deuluoedd yng Ngwent mae Bydwragedd Cymunedol Torfaen, Emma Rich, Laura Beech a Kelly Griffiths.

Wedi'u lleoli yn Ysbyty'r Sir ym Mhont-y-pŵl a meddygfeydd teulu ledled Torfaen, maent yn rhan o dîm bydwreigiaeth gymunedol agos o ddeg bydwraig sy'n darparu gofal i fenywod a theuluoedd drwy gydol y daith beichiogrwydd cyfan.

O apwyntiadau cynenedigol a gofal esgor, i enedigaethau cartref ac ymweliadau ôl-enedigol, credai Emma, Laura a Kelly mai'r gofal parhaol hwn yw'r hyn sy'n gwneud eu rôl mor arbennig.

“Ti yw’r un person cyson y gallant ddod yn ôl ato,” meddai Emma, 41, sydd wedi bod yn fydwraig ers bron i bedair blynedd. “Rydych chi’n eu gweld nhw drwy’r daith gyfan - weithiau rydych chi hyd yn oed yn eu helpu i roi genedigaeth i’w babi - ac rydych chi wir yn teimlo fel rhan o’r teulu.”

Dywedodd Laura, 39, a gymhwysodd fel bydwraig bron i bum mlynedd yn ôl: “Gallwch chi addasu eich gofal i’r person o’ch blaen. Mae pob teulu’n wahanol, a byddwn i’n dweud ein bod ni’n dda iawn am ymateb i hynny. Dw i’n meddwl mai dyna sut rydyn ni’n creu perthnasoedd mor dda gyda’n cleifion.”

Mae'r cysylltiadau a ffurfir gyda theuluoedd yn aml yn para ymhell y tu hwnt i'r cyfnod ôl-enedigol. Dywed y bydwragedd eu bod yn aml yn cael eu cydnabod yn y gymuned leol, ac mae rhai teuluoedd yn cadw mewn cysylltiad am flynyddoedd, gan eu gwahodd i benblwyddi cyntaf a bedyddiadau.

Mae'r tair menyw yn hynod angerddol, ymroddedig a balch o fod yn fydwragedd, gan ddisgrifio eu rolau fel 'mwy na dim ond swydd'.

Dywedodd Emma: “Allwch chi ddim gwneud y rôl hon heb roi'r galon iddi. Rydych chi naill ai’n hollol barod neu allan.”

“Ie, mae’n waith.” Meddai Kelly, 38. “Ond a dweud y gwir, dydy o ddim yn teimlo fel gwaith. Faint o bobl all ddweud hynny? Dw i’n dod i’r gwaith oherwydd dw i wir yn dwli ar yr hyn dw i’n ei wneud. Mae fel mynd i weld ffrind. Dyma’r swydd orau yn y byd.”

Dywedodd Emma: “Weithiau, rydych chi’n gwylio pobl yn dod yn deulu o flaen eich llygaid, ac mae’n fraint gweld eu byd yn newid a gwybod eich bod chi’n rhan o hynny.”

Er iddyn nhw helpu i ddod â bron i 500 o fabanod i'r byd rhyngddynt, nid bydwreigiaeth oedd gyrfa gyntaf Emma, Laura na Kelly.

Gyda Laura yn gweithio yn y maes gweinyddol ac Emma fel cynorthwyydd gofal mamolaeth, cafodd y ddwy brofiad uniongyrchol o fod yn fam cyn dod yn fydwragedd. Dywed Emma, a ddaeth yn fam yn ifanc, fod ei hysbrydoliaeth wedi dod o weld pa mor agored i niwed y gall menywod fod yn ystod beichiogrwydd. Dywedodd: “Rydych chi eisiau bod yn rhan o wneud y profiad hwnnw’n well iddyn nhw a darparu’r gefnogaeth honno.”

Er bod cefndir teuluol cryf Kelly mewn nyrsio a bydwreigiaeth yn golygu ei bod hi wastad wedi breuddwydio am fod yn fydwraig, bu’n gweithio fel athrawes gyntaf cyn cwblhau ei hyfforddiant bydwreigiaeth bron i naw mlynedd yn ôl.

“Roeddwn i wastad wedi bod eisiau bod yn fydwraig ond fe wnes i syrthio i mewn i ddysgu ar ddamwain.” Meddai Kelly. “Roedd cerdded i ffwrdd o gyflog athrawes dda i ddod yn fyfyriwr eto yn frawychus, ond roedd yn werth chweil yn llwyr.”

Nawr, ar ôl i Kelly gefnogi Emma a Laura drwy gydol eu hyfforddiant bydwreigiaeth eu hunain, mae'r bydwragedd yn gweithio ochr yn ochr â'i gilydd i ofalu am deuluoedd yn eu cymuned leol - yn ogystal â'i gilydd.

“Mae gweithio'n dda o dan bwysau a bod yn gefnogaeth gyson i fenywod yn rhan mor fawr o’r swydd,” meddai Kelly. “Ond rydyn ni hefyd yn gefnogol iawn o’n gilydd fel tîm - dyna sut rydyn ni’n dal ati trwy’r amseroedd da a’r rhai drwg.”