Canllawiau Statudol Gwrando ar Bobl Newydd i Wella'r Ffordd Mae GIG Cymru yn Ymateb i Bryderon
O heddiw, 1af Ebrill 2026, ymlaen, bydd GIG Cymru yn gweithredu newidiadau i'r ffordd yr ymchwilir i bryderon ledled Cymru.
Fel rhan o'r newidiadau hyn, bydd ddull newydd sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, o'r enw Gwrando ar Bobl, yn disodli'r canllawiau Gweithio i Wella presennol.
Mae'r newidiadau hyn wedi'u cynllunio i'w gwneud hi'n haws ac yn gyflymach i gleifion, teuluoedd a gofalwyr godi pryderon a/neu rannu eu profiad am ofal y GIG.
Beth fydd yn newid?
Mae'r canllawiau newydd Gwrando ar Bobl yn cryfhau ein hymrwymiad i fod yn agored, yn dosturiol ac i ymateb yn amserol. Mae'r newidiadau allweddol yn cynnwys:
- Cynnig gorfodol o sesiwn gwrando gweithredol
Bellach, bydd angen cynnig sgwrs wyneb yn wyneb, dros y ffôn neu ar fideo ar ôl nodi pob pryder, sy’n sicrhau bod pobl yn teimlo eu bod yn cael eu clywed cyn gynted â phosibl. - Cam datrys cynnar newydd
Bydd cyfnod pwrpasol o 10 diwrnod gwaith yn galluogi datrysiad amserol a thosturiol lle bo'n briodol. - Mwy o dryloywder a bod yn fwy agored
Rhwymedigaethau cryfach o ran ymddiheuro ar unwaith, tryloywder a chyfathrebu clir pan fydd niwed yn digwydd. - Amserlenni a safonau cyfathrebu clir
Rhaid nodi pryderon o fewn pum niwrnod gwaith, a rhaid i lythyrau canlyniad ddefnyddio iaith glir a bod yn hygyrch. - Trothwy iawndal ariannol uwch
Bydd yr uchafswm iawndal a fydd ar gael heb ymyrraeth gan lys yn codi o £25,000 i £50,000.
Mae gan bawb yr hawl i godi pryder am ofal y GIG, a chynigir cymorth o'r cychwyn cyntaf. Mae hyn yn cynnwys:
- Mynediad at eiriolaeth (gan gynnwys trwy Llais, corff llais y dinesydd statudol ac annibynnol ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru)
- Cymorth cyfathrebu ac addasiadau rhesymol
- Cymorth i bobl ag anghenion iaith, anableddau neu sydd wedi’u hallgáu’n ddigidol
Gellir codi pryderon gydag unrhyw aelod o staff, yn ysgrifenedig neu ar lafar.
Dywedodd Sue Tranka, Prif Swyddog Nyrsio Cymru: “Mae’r canllawiau hyn wedi’u llunio gydag un pwrpas mewn golwg: sef sicrhau bod pob unigolyn sy'n codi pryder am ei ofal yn cael ei drin ag urddas, tegwch, tosturi a pharch. Mae hyn yn rhoi ar waith yr egwyddor bod pob llais yn bwysig.
“Ledled Cymru, mae cleifion, teuluoedd a gofalwyr wedi dweud wrthym y gall codi pryder fod yn frawychus. Dim ond ar adegau o ofid, ansicrwydd neu golled y mae llawer o bobl yn dod ymlaen. Mae eraill yn poeni na fyddan nhw’n cael eu cymryd o ddifrif, neu y gallai codi eu llais effeithio ar eu gofal yn y dyfodol.
“Hoffwn eich sicrhau bod codi pryder yn un o’r hawliau sydd gennych chi, ond mae hefyd yn rhan hanfodol o sut rydym yn gwneud ein GIG yn fwy diogel, yn decach ac yn well i bawb. Ni fyddwch chi’n cael eich trin yn wahanol am godi’ch llais. Yn hytrach, bydd eich llais yn ein helpu ni i wella'r gofal rydym yn ei ddarparu.”
Y Gwasanaeth Cadw'n Dda
Os ydych chi'n glaf ar restr aros am driniaeth, neu'n adnabod rhywun sydd angen cefnogaeth tra byddant yn aros, gall y Gwasanaeth Cadw'n Dda helpu. Gall y tîm darparu cymorth a chyngor ar reoli eich iechyd, yn ogystal â'ch cyfeirio at wasanaethau priodol.