Mae meddygon Gofal Brys ac Argyfwng Gwent yn annog trigolion lleol i feddwl yn ofalus i ble y maent yn mynd i gael gafael ar gymorth y gaeaf hwn - ac maent wedi amlinellu sut y gallai dewis y gwasanaeth gofal iechyd cywir fod yn hollbwysig i gefnogi'r GIG.
Yn y bennod ddiweddaraf o Iechyd Gwent Sy'n Bwysig - podlediad newydd gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan - mae'r Ymgynghorydd Meddygaeth Frys, Dr. Rob Stafford, a Chyfarwyddwr Clinigol Meddygaeth Frys, Dr Alastair Richards, wedi trafod pam fod cael mynediad at y gwasanaeth cywir ar gyfer eu hanghenion yn allweddol i gadw pawb yn iach a’n system gofal iechyd lleol i redeg yn esmwyth dros gyfnod y Gaeaf.
Pan ofynnwyd iddo beth allai pobl Gwent ei wneud i gefnogi’r GIG y gaeaf hwn, cydnabu Dr Rob Stafford, Ymgynghorydd Meddygaeth Frys i Oedolion a Phediatreg yn y Bwrdd Iechyd, y gall fod yn anodd llywio’r system gofal iechyd leol ond bod cymryd amser i ddod o hyd i'r gwasanaeth mwyaf priodol wneud gwahaniaeth mawr.
Dywedodd:
“Pan fydd rhywun yn teimlo eu bod angen rhywfaint o help meddygol, [byddwn yn gofyn] eu bod yn buddsoddi peth amser i geisio cael mynediad i'r rhan gywir o'r system.
“Felly rwy’n meddwl y gallwch weld argyfwng, yr adran achosion brys, fel rhywle lle mae’r goleuadau ymlaen, y gallwch gael mynediad at ofal meddygol, ond nid dyma’r lle iawn bob amser i bobl fynd fel pwynt cyswllt cyntaf. Mae'n iawn ar gyfer rhai pobl os oes ganddynt bethau fel poen difrifol yn y frest neu broblemau anadlu neu arwyddion o strôc. Ond ar gyfer cyflyrau llai ddifrifol fel peswch ac annwyd, mae opsiynau eraill ar gael.
“Mae yna wasanaethau fel 111 y gall pobl eu cyrchu os nad ydyn nhw'n siŵr pa ran o'r system i fynd iddi. Gallant gael mynediad at ofal mewn fferyllfeydd. Ac felly byddwn yn gofyn i bobl dreulio ychydig o amser yn ceisio cael mynediad i'r ardal gywir o'r system ar yr amser iawn.
“A dydw i ddim yn dweud wrth bobol sydd wedi cwympo, sy’n methu codi, na ddylen nhw fod yn dod i’r ysbyty. Dylent yn bendant fod, ond dylai pobl sydd â chyflyrau llai difrifol ystyried a oes rhaid iddynt ddod i’r ysbyty, i’r adran achosion brys, ai'r man galw cyntaf yw'r peth iawn iddyn nhw.”
Bu Dr Alastair Richards, Cyfarwyddwr Clinigol Gofal Brys y Bwrdd Iechyd, yn cytuno â sylwadau Dr Stafford a nododd hefyd fod mwyafrif helaeth y trigolion lleol yn dewis y cymorth meddygol priodol yn gywir. Dywedodd:
“Mae yna bethau lle mewn bod yn garedig â chi'ch hun, cymryd ychydig funudau i feddwl 'a yw hyn yn bygwth bywyd ar unwaith neu'n rhywbeth hollbwysig lle rwy'n gwybod y bydd angen i mi fod yn yr ysbyty? ac os na, beth yw'r llwybr gorau i mi?' oherwydd os gwnewch bethau'n iawn - a dylwn bwysleisio - mae'r rhan fwyaf o bobl yn ei wneud yn iawn; nid bod pobl yn eistedd yn yr Adran Achosion Brys pan ddylent fod yn ystafell aros y Feddygfa - nid yw hynny'n wir o gwbl.
“Mae yna sawl maes lle gall pobl gael mynediad i’r system ac mae’n gymhleth, ond y sgil-effeithiau yw efallai y cewch chi brofiad gwell wrth ddewis llwybr ychydig yn wahanol i mewn ac yn y pen draw gyda’r un canlyniad ac ar yr un pryd, rhyddhau'r adnoddau yn yr Adran Achosion Brys i ganolbwyntio ar y rhai sy'n wirioneddol sâl neu i beidio ag aros yn hir am gadair galed a'r rhwystredigaethau sy'n gysylltiedig â hynny. Maen nhw’n rhwystredig i ni fel staff ar lawr y siop felly allaf ond dychmygu pa mor rhwystredig ydyw [i bawb arall].”
Ychwanegodd Rebecca Pearce, Pennaeth Gwasanaeth Gofal Sylfaenol Brys ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan, at y sgwrs drwy dynnu sylw at y llu o opsiynau gofal gwahanol sydd ar gael o fewn gwasanaethau gofal sylfaenol.
Dywedodd hi:
“Mae'n cydnabod y gall y gefnogaeth gywir ddod mewn llawer o wahanol ffurfiau. Felly yn hanesyddol, meddygon teulu yn bennaf y byddai cleifion wedi cael mynediad iddynt, ond erbyn hyn mae Practisau Meddygon Teulu, Gofal Sylfaenol Brys a Fferyllfeydd wedi ehangu ac mae ganddynt dîm amlddisgyblaethol llawer ehangach.
“Mae pob un o’r rhain wedi’u hintegreiddio’n llawn gyda chyngor sydd ar gael gan feddygon teulu lle bo angen, gan weld cleifion yn briodol am eu sgiliau.”
Mewn trafodaeth am rôl hanfodol dull gweithredu cydgysylltiedig rhwng gwasanaethau cymunedol ac ysbytai, amlinellodd Dr Stafford hefyd sut mae gwaith tîm a chymorth gan drigolion Gwent yn allweddol i helpu ein system gofal iechyd lleol i redeg mor llyfn â phosibl dros y cyfnod hwn. cyfnod y gaeaf.
Dywedodd: “Pan rydyn ni’n dod yn brysur iawn, mae’n golygu ein bod ni wedyn yn dechrau brwydro i ddarparu gofal i’r bobl sâl iawn. Yr hyn sydd ei angen arnom yw ymdrech tîm lle mae pawb yn chwarae eu rhan i geisio gwneud i’r system weithio mor effeithiol i bawb yn gyffredinol.”
Bu Dr Richards hefyd yn mynegu ei ddiolchgarwch dwys i gymunedau lleol am eu cefnogaeth barhaus trwy amgylchiadau heriol.
Dywedodd: “A hefyd, i ddweud diolch, ar y pwynt hwn, i bobl Gwent oherwydd eu bod yn hynod gefnogol i’r staff rheng flaen ac rydym yn ddiolchgar iawn am hynny oherwydd mae pob un ohonom yn gweithio mor galed ag y gallwn i ddarparu’r gofal gorau y gallwn mewn amgylchedd anodd ar hyn o bryd fel y gallai’r pethau bach hynny ein helpu ni i’ch helpu chi.”