Goroeswr Sepsis yn Rhannu Stori Ar ôl i Grafiad Bach Arwain at Haint sy'n Bygwth Bywyd

Bu bron i ddyn ffit ac iach yn ei 40au cynnar, heb unrhyw gyflyrau iechyd isorweddol, golli ei fywyd ar ôl datblygu haint prin ac ymosodol a ddechreuodd gyda'r hyn a oedd yn ymddangos fel crafiad bach ar ei benelin. 

Doedd Luke, tad yn ei 40au, ddim wedi bod yn teimlo fel ei hun un bore Sadwrn, ac roedd ganddo symptomau tebyg i'r ffliw. Gadawodd ei wraig Julie, nyrs iechyd meddwl, ef yn y gwely i orffwys tra roedd hi'n cymryd rhan yn eu parkrun wythnosol, rhywbeth yr oeddent fel arfer yn ei fwynhau gyda'i gilydd. 

Erbyn iddi ddychwelyd, roedd Luke yn teimlo'n waeth. Rhoddodd Julie feddyginiaeth ffliw iddo a threuliodd y diwrnod yn gorffwys ar y soffa. Wrth i'r oriau fynd heibio, gwaethygodd ei gyflwr. Erbyn y nos, roedd wedi'i lapio mewn blanced, yn cwtsio wrth ymyl y rheiddiadur, yn crynu'n afreolus er bod ganddo dymheredd uchel. 

Sylwodd Julie ar grafiad bach ar ei benelin, wedi'i amgylchynu gan gochni. Roedd yn ymddangos yn ddibwys ar y dechrau, ac ni allai Luke hyd yn oed gofio sut y cafodd ef. Ond erbyn y noson honno, roedd hi'n dod yn fwyfwy pryderus. Ffoniodd GIG 111 i gael apwyntiad gyda meddyg teulu y tu allan i oriau. Wrth aros am alwad yn ôl, dechreuodd Luke chwydu, dechreuodd y cochni o amgylch ei benelin ledaenu, a dechreuodd gwyno am boen difrifol yn ei fraich. 

Tua 10pm, rhuthrodd Julie a'u merch 13 oed Luke i'r Adran Damweiniau ac Achosion Brys. Roedd ei gyflwr yn dirywio'n gyflym. Yn yr ystafell brysbennu, amheuodd y ​​sepsis ar unwaith ac aethpwyd â Luke yn syth i'r ardal adfywio. 

Gweithredodd un o'r meddygon yn gyflym gan drefnu profion gwaed brys, ac roedd y canlyniadau’n peri pryder mawr. Roedd Luke yn welw, yn swrth, ac yn dod yn wael iawn. Mynnodd y meddyg ei fod yn cael ei gadw dan oruchwyliaeth agos a chysylltodd â'r ymgynghorydd ar alwad, a gododd y posibilrwydd o ofasciitis necrotising, haint bacteriol prin ond sy'n peryglu bywyd a elwir weithiau'n "flesh-eating bug". 

Cafodd tîm o ymgynghorwyr eu galw at eu gilydd yn gyflym. Dechreuodd Luke chwydu eto a chafodd ei baratoi'n gyflym ar gyfer llawdriniaeth frys. 

Tra roedd Luke yn cael ei drosglwyddo i'r theatr, aethpwyd â Julie a'u merch i'r Uned Gofal Dwys. Cysylltodd Julie ag aelodau'r teulu. Roedd pob un ohonynt yn byw gryn bellter i ffwrdd.  Yn ystod yr oriau a ddilynodd, aethpwyd â’u merch adref gan ei thad-cu, a galwyd Julie i’r ystafell deulu. Esboniodd ymgynghorydd iddi y gallai fod angen torri braich dde Luke i ffwrdd er mwyn achub ei fywyd, a dywedwyd wrthi bod angen iddi lofnodi caniatâd. 

“Doeddwn i ddim eisiau gadael fy merch heb dad,” cofiodd Julie. Llofnododd y ffurflenni, gan obeithio’n daer y byddai hyn yn gwella siawns Luke o oroesi. 

Llwyddodd llawfeddygon i achub braich Luke, er bod yn rhaid tynnu llawer iawn o feinwe. Cafodd ei drosglwyddo i’r adran gofal dwys fore Sul, ac eglurodd ymgynghorwyr ei fod mewn sioc septig difrifol. Roedd ei afu, ei arennau, ei galon a'i ysgyfaint i gyd yn cael trafferth, a rhoddwyd Luke ar beiriant cynnal bywyd. 

Dywedodd Julie bod nyrsys yr Uned Gofal Dwys wedi cymryd amser i esbonio pob cam o ofal Luke. Arhosodd Luke yn anymwybodol am ddau ddiwrnod ac roedd angen sawl llawdriniaeth arno i sicrhau bod yr holl feinwe heintiedig wedi'i thynnu. Roedd angen trallwysiad gwaed arno hefyd a chafodd ei gadw mewn coma a ysgogwyd er mwyn helpu ei gorff i wella. 

Arhosodd Julie wrth ei wely. Ddydd Mawrth, ceisiodd meddygon ddod â Luke allan o'i goma, ond roedd yn parhau i fod yn sâl iawn ac yn ddryslyd. Roedd Julie yn ofni'r gwaethaf. 

Fodd bynnag, dechreuodd Luke ddangos arwyddion ei fod yn gwella yn araf. Ar ôl wythnos yn yr Uned Gofal Dwys, daeth yn ymwybodol eto yn raddol. Yn nes ymlaen cafodd ei drosglwyddo i Ysbyty Morriston i gael trawsblaniad croen. 

Roedd staff yr Uned Gofal Dwys wedi cadw dyddiadur i Luke, gan gofnodi popeth a ddigwyddodd tra roedd yn anymwybodol, er mwyn iddo allu deall y gofal a gafodd. Disgrifiodd Julie y staff fel “hynod anhygoel”. Gwahoddwyd y cwpl yn ôl i ymweld â'r ward yn ddiweddarach. 

Nawr, wyth mlynedd yn ddiweddarach, mae Luke yn gwneud yn dda. Mae'n dal i ddioddef o syndrom ôl-sepsis, sy'n ei adael yn flinedig a chyda phoen parhaus yn ei fraich. Mae wedi cael sawl llawdriniaeth a ffisiotherapi, ond mae’n gallu symud ei fraich bron yn llwyr nawr.  

Mae Julie a Luke bellach yn neilltuo llawer o'u hamser i wirfoddoli yn y gymuned, gan ddefnyddio eu profiad i godi ymwybyddiaeth o sepsis. Cwblhaodd Julie ras 10k Pont Hafren hyd yn oed i godi arian ar gyfer Ymddiriedolaeth Sepsis y DU. 

Mae Julie yn rhoi clod i gamau cyflym y meddyg am achub bywyd Luke ac yn pwysleisio pa mor hanfodol yw hi bod pobl yn gallu adnabod arwyddion sepsis. 

“Dechreuodd popeth gyda’r hyn roedden ni’n tybio oedd y ffliw a chrafiad bach,”meddai Julie. “Ond o fewn oriau, roedd Luke yn ymladd am ei fywyd. Gall arwyddion sepsis fod yn gynnil i ddechrau, ond mae'n hanfodol cymryd camau’n gyflym. Gall wir achub bywyd.”