Mae Gwasanaeth Cyswllt Toriadau Aneurin Bevan wedi cael ei gydnabod fel arweinydd cenedlaethol wrth ddefnyddio data gofal iechyd i wella canlyniadau cleifion, gan dderbyn dau anrhydedd mawr yng Ngwobrau Rhagoriaeth mewn Archwilio Clinigol 2026.
Wedi'i gyflwyno yn ystod Wythnos Ymwybyddiaeth Archwilio Clinigol (22-26 Mehefin), derbyniodd y gwasanaeth Wobr Troi Tystiolaeth yn Ymarfer 2026 a Gwobr Canmoliaeth Defnyddio Archwiliadau Clinigol Cenedlaethol 2026 am ei brosiect, Cyflwyno Rhagoriaeth mewn Atal Toriadau Eilaidd: Gweithredu'r Gwasanaeth.
Mae'r prosiect yn defnyddio technoleg ddigidol arloesol i adnabod cleifion â thoriadau eiddilwch yn gyflymach. Drwy nodi adroddiadau radioleg sy'n cynnwys y gair "toriad" yn awtomatig, mae'r gwasanaeth wedi gweld cynnydd sylweddol o ganfod achosion ac wedi galluogi ymyrraeth gynharach i gleifion sydd mewn perygl o doriadau yn y dyfodol.
Mae'r effaith wedi bod yn sylweddol. Ers 2020, mae cyfraddau adnabod toriadau wedi cynyddu o 24% i 77%, tra bod 60% o gleifion bellach yn derbyn triniaeth amddiffynnol briodol i'r esgyrn. Mae'r gwasanaeth hefyd wedi cyflawni safonau meincnodedig cenedlaethol ar gyfer glynu wrth feddyginiaeth a gofal gwell i gleifion â thoriadau pelfig.
Mae'r gwasanaeth wedi gweithio'n agos gyda rhaglen archwilio Cronfa Ddata Gwasanaeth Cyswllt Toriadau Coleg Brenhinol y Meddygon, gan alluogi monitro perfformiad cadarn a gwelliant parhaus.
Mae llwyddiant y model wedi ymestyn ymhell y tu hwnt i'r Bwrdd Iechyd. Dros y tair blynedd diwethaf, mae'r dull wedi'i fabwysiadu'n llwyddiannus ledled Cymru, gan helpu i yrru cyflwyniad Gwasanaethau Cyswllt Toriadau ym mhob bwrdd iechyd yng Nghymru. Yn genedlaethol, cynyddodd cyfran y cleifion toriadau eiddilwch a nodwyd yng Nghymru o 16% yn 2023 i 48% yn 2025.
Bu'r cynnydd hwn yn cyfrannu at Gymru'n dod y genedl gyntaf yn y DU i sicrhau mandad gweinidogol ar gyfer Gwasanaethau Cyswllt Toriadau Cyffredinol.
Dywedodd Dr Inderpal Singh, Ymgynghorydd ac Arweinydd Clinigol Cenedlaethol:
"Rydym wrth ein bodd yn derbyn y gydnabyddiaeth hon. Mae ein prosiect yn dangos sut y gellir defnyddio data ac arfer sy'n seiliedig ar dystiolaeth i dargedu gwelliannau lle mae ganddynt yr effaith fwyaf ar ofal claf."
"Mae'r wobr hon yn tynnu sylw at werth archwiliad clinigol wrth yrru newid ystyrlon. Drwy gyfuno arloesedd ag ymyriadau ymarferol, sy'n seiliedig ar ddata, rydym wedi gallu cyflawni gwelliannau mesuradwy i gleifion ledled Cymru."
Mae Gwobrau Rhagoriaeth mewn Archwilio Clinigol yn dathlu prosiectau sy'n troi tystiolaeth yn welliannau byd go iawn. Mae llwyddiant Gwasanaeth Cyswllt Torri Esgyrn Aneurin Bevan yn dangos y rôl bwerus y gall arloesedd digidol, archwilio clinigol a chydweithio ei chwarae wrth atal toriadau a gwella canlyniadau cleifion.