"Os Ydych Chi'n Ysmygu, Dw i'n Ysmygu" – Ymgyrch rymus i dargedu ysmygu anghyfreithlon yn Ysbytai Gwent
Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan (BIPAB) wedi lansio ymgyrch newydd feiddgar i fynd i'r afael ag ysmygu anghyfreithlon ar diroedd ei ysbytai. Mae'n defnyddio delweddau pwerus a sain i dynnu sylw at effeithiau dinistriol mwg ail-law ar gleifion mwyaf agored i niwed y rhanbarth - sy'n cynnwys plant, menywod beichiog a'r rhai â chyflyrau iechyd difrifol fel canser. Ysmygu yw prif achos y marwolaethau y gellir eu hatal yng Nghymru. Mae ysmygu hefyd yn gyfrifol am un mewn pedwar achos o ganser a llawer o gyflyrau eraill sy'n cyfyngu ar fywyd.
Gyda'r neges drawiadol “Os ydych chi'n ysmygu, dw i'n ysmygu. Stopiwch nawr”, nod yr ymgyrch yw dangos i ni nad yw mwg ail-law yn aros y tu allan i ysbytai. Mae'n cyrraedd mynedfeydd, ystafelloedd aros, wardiau – ac ysgyfaint y rhai sydd fwyaf agored i niwed.
Er gwaethaf y ddeddfwriaeth a gyflwynwyd yn 2021 sy’n ei gwneud hi'n anghyfreithlon i ysmygu ar dir ysbytai yng Nghymru, mae'r broblem yn parhau i fod yn un gyffredin. Yn ystod y 12 mis hyd at fis Mawrth 2025, cafwyd 85 o gwynion am bobl yn ysmygu ar safleoedd BIPAB, gyda 70% o'r digwyddiadau hyn yn Ysbyty Athrofaol y Faenor.
Dywedodd yr Athro Tracy Daszkiewicz, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd y Cyhoedd a Phartneriaethau Strategol BIPAB
Rydym yn gofyn i bobl ddilyn y gyfraith a pharchu iechyd pawb drwy beidio ag ysmygu mewn unrhyw leoliad iechyd a gofal. Rydym yn rhannu rhwystredigaeth y rhai sydd wedi codi'r pwnc ynghylch pobl sy’n methu â dilyn y gyfraith ac yn ysmygu yn ein hysbytai, ac rydym mewn trafodaethau agos â'n partneriaid yn yr awdurdodau lleol i archwilio opsiynau gorfodi ar draws safleoedd ein hysbytai.
Mae ein hymgyrch newydd yn tynnu sylw at effaith mwg ail-law ac mae'n ymwneud â diogelu'r rhai sy'n ymweld â'n safleoedd. Yn ein negeseuon, rydym yn hyrwyddo cymorth i roi'r gorau i ysmygu sy’n rhad ac am ddim yn ogystal â chynhyrchion amnewid nicotin am ddim i'r rhai sy'n aros yn yr ysbyty ac sy'n ysmygu.
Dywedodd Dr Matt Brouns, Meddyg Ymgynghorol Arweiniol Meddygaeth Anadlol yn BIPAB “Mae pob pwff o fwg ail-law yn peri risg ddifrifol i’n cleifion, yn enwedig y rhai sydd â phroblemau anadlol, imiwnedd isel, neu gyflyrau sylfaenol. Rwy'n gweld rhai o'n cleifion mwyaf sâl. Mae'n rhaid i'n hysbytai fod yn lleoedd sy'n iachau ac nid yn niweidio. Os ydych chi'n ysmygu ger ysbyty, rydych chi'n gwneud i eraill ysmygu gyda chi. Mae'n bryd rhoi'r gorau iddi.”
Er mwyn atgyfnerthu'r neges, mae delweddau mawr wedi'u gosod yn Ysbyty Athrofaol y Faenor, Ysbyty Nevill Hall ac Ysbyty Brenhinol Gwent. Mae'r rhain yn cynnwys delweddau o gleifion a Dr Brouns ac yn cyfleu effaith bersonol mwg ail-law yn glir. Yn ogystal â'r delweddau, bydd negeseuon a recordiwyd gan blant lleol yn cael eu darlledu ar gyrn siarad, dull a gynlluniwyd i'w gwneud hi'n amhosibl anwybyddu bod ysmygu ar dir ysbytai nid yn unig yn niweidiol, ond yn anghyfreithlon.
Mae Polisi Amgylchedd Di-fwg y Bwrdd Iechyd yn gwarantu hawl pob claf, aelod o staff ac ymwelydd i anadlu aer glân ar ei safleoedd. Mae'r arwyddion a'r ymgyrch yn rhan o ymdrech ehangach i newid ymddygiad a lleihau'r risgiau iechyd difrifol sy'n gysylltiedig ag ysmygu goddefol.
Mae cymorth i roi'r gorau i ysmygu ar gael am ddim drwy Helpa Fi i Stopio (Helpa Fi i Stopio), gyda chodau QR ar yr arwyddion newydd sy'n cysylltu'n uniongyrchol â'r gwasanaeth.
“Mae pob sigarét sy’n cael ei hysmygu y tu allan i’n hysbytai yn tanseilio ein gwaith ni, ac yn peryglu bywydau,” meddai’r Athro Daszkiewicz. “Rydym yn gwneud safiad dros ein cleifion, dros ein staff, a dros iechyd y cyhoedd.”