Rhieni Babi Cynamserol Na Fyddai Disgwyl Iddu Gerdded na Siarad yn Dathlu Taith ei Merch Sy'n Ffynu Nawr

Mae rhieni lleol a gafodd wybod nad oedd eu babi cynamserol yn debygol o gerdded na siarad wedi rhannu stori ryfeddol eu merch lewyrchus wyth mlynedd yn ddiweddarach – ac maent bellach wedi ymroddi i helpu teuluoedd eraill â babanod cynamserol.

Er anrhydedd i Ddiwrnod Cynamseroldeb y Byd, mae Phillippa ac Aaron Reeks, o Gil-y-Coed, wedi siarad am eu merch wyrthiol, Darcy, a dreuliodd 11 diwrnod yn yr Uned Gofal Dwys Newyddenedigol (NICU) yn ôl yn 2017 ar ôl iddi gael ei geni chwe wythnos yn gynnar a dioddef nifer o gymhlethdodau ar ôl genedigaeth.

Yn dilyn beichiogrwydd cymhleth a genedigaeth drawmatig i Phillippa oherwydd cyflyrau iechyd, cyrhaeddodd Darcy yn 34 wythnos o feichiogrwydd, er y credir ei bod wedi stopio tyfu yn 32 wythnos. Ar ôl cyrraedd trwy doriad Cesaraidd lled-gynllunio yn Ysbyty Brenhinol Gwent, bu'n rhaid adfywio Darcy ar ôl ei geni am chwe munud a dioddefodd strôc newyddenedigol, a olygai iddi golli pob defnydd o'i hochr chwith a chafodd ei hanfon i'r NICU. Yn y cyfamser, bu'n rhaid derbyn Phillippa i'r Uned Gofal Dwys (ICU), a olygai na allai gwrdd â'i merch newydd-anedig am 8 awr oherwydd ei bod yn rhy sâl.

Treuliodd ei gŵr, Aaron, ynghyd â'u mab 10 oed bryd hynny, Dylan, yr wythnosau canlynol yn teithio'n ddyddiol i'r ysbyty i ymweld â'r ddwy ferch.

Dywedodd Aaron: “Roedden ni’n gwybod ei bod hi’n debygol y byddai’r ddau ohonyn nhw’n mynd i’r Uned Gofal Dwys, felly es i fod gyda’r babi fel roedden ni wedi’i gynllunio, ond roedd yn heriol dros ben. Roedd yna euogrwydd enfawr o’m safbwynt i fy mod i wedi treulio amser gyda’r babi cyn i Phillippa hyd yn oed gwrdd â hi. Wrth edrych yn ôl nawr, dydw i ddim yn gwybod sut wnaethon ni oroesi.”

“Roedd yn frwydr gyson rhwng ei hiechyd hi a’m hiechyd i.” Meddai Phillippa. “Roedd y cyfan yn drawmatig iawn; allwn i ddim dal y babi am 3 diwrnod.

“Mae profiad cyfan yr Uned Gofal Dwys (NICU) yn rollercoaster – mae’n uned nad ydych chi hyd yn oed yn gwybod ei bod hi’n bodoli nes bod ei hangen arnoch chi ac yna’n sydyn rydych chi yn y byd hollol newydd hwn. Mae’r staff yn anhygoel, ond ni allant eich amddiffyn rhag popeth sy’n digwydd. Y cyfan rydych chi eisiau ei wneud yw dal eich babi a sicrhau eu bod nhw’n iawn.”

Ar ôl i fam a'r babi wella digon i ddychwelyd adref, yn anffodus bu Darcy'n profi cymhlethdodau pellach, gan olygu bod angen llawdriniaeth arni pan oedd hi ond yn chwe wythnos oed.

Dywedodd Phillippa: “Dywedwyd wrthym efallai na fyddai hi’n goroesi’r llawdriniaeth, gan ei fod yn pwyso dim ond 6 pwys yn 6 wythnos oed – hi oedd y babi lleiaf roedden nhw erioed wedi’i gwneud llawdriniaeth arni. Diolch byth, roedd y llawdriniaeth yn llwyddiannus. Mae ganddi graith siâp lleuad ar ei stumog nawr.

“Roedd ei phrognosis bob amser yn wael iawn yn ei hapwyntiadau newyddenedigol. Gan iddi gael ei hadfywio am 6 munud ar ôl ei geni, roedd hynny ar fin achosi niwed i’r ymennydd. Dywedwyd wrthym na fyddai’n cerdded na siarad. Ni cherddodd nes ei bod yn 22 mis oed."

Ar ôl curo disgwyliadau ei meddygon, mae Darcy, sydd bellach yn wyth oed, yn ffynnu'n llwyr – yn cerdded yn annibynnol, yn siarad yn berffaith, ac yn mynychu ysgol brif ffrwd. Fodd bynnag, mae effeithiau parhaol ei genedigaeth wedi ei gadael yn hynod o or-symudol, ar ôl cael diagnosis o Syndrom Ehlers Danlos (EDS), sy'n fwy cyffredin mewn babanod cynamserol ac sydd â thebygrwydd â Pharlys yr Ymennydd. Er ei diogelwch ei hun, mae Darcy yn defnyddio cadair olwyn pan fydd ei chymalau'n arbennig o or-symudol i atal unrhyw ddatgymaliadau ac yn mynychu sesiynau ffisiotherapi wythnosol.

"Pe baech chi'n gwybod dim amdani ac yn ei gweld hi yn y stryd, fyddech chi ddim yn sylweddoli bod ganddi unrhyw anawsterau o gwbl. Mae hi'n ymladdwr, mae hi'n ‘sassy pants’." Meddai Aaron.

"Rydyn ni wastad wedi ei gwthio i wybod ei bod hi mor normal ag unrhyw un arall hyd yn oed gyda'i gwahaniaethau - oherwydd mae pawb yn wahanol beth bynnag. Mae ei lleferydd yn hollol normal - mae hi nawr yn gwaeddu arnaf fwy nag oedd fy rhieni yn gwaeddu arnaf fi fel plentyn!"

Dywedodd Phillippa: "Mae llawer o famau rydw i'n siarad â nhw yn dweud os ydych chi wedi cael babi NICU, maen nhw'n lefel wahanol o sass. Oherwydd eu bod bob amser wedi gorfod ymladd, mae ganddyn nhw hynny wedi'i adeiladu ynddyn nhw."

Yn anffodus, roedd Phillippa ac Aaron wedi profi wyth colled cyn i Darcy gyrraedd, a oedd yn cynnwys colled ffetws hwyr eu mab, Mason, ar 23 wythnos a 5 diwrnod. Maent wedi sianelu eu profiadau trawmatig i helpu teuluoedd eraill babanod cynamserol, gan sefydlu lle cymunedol diogel a chefnogol yng nghanol Cil-yCoed, sy'n cynnwys siop dillad babanod cynamserol, ardal lles a chwarae, a banc babanod sy'n darparu cyflenwadau am ddim i deuluoedd mewn angen.

Dywedodd Phillippa: “Pan aned Darcy, allwn i ddim dod o hyd i unrhyw beth digon bach i’w ffitio, felly treuliais oesoedd yn newid y ffrog leiaf y gallwn i ddod o hyd iddi. O’r fan honno, dechreuais wneud dillad iddi. Roeddwn i eisiau iddi edrych yn normal, felly roeddwn i eisiau gallu ei rhoi mewn ffrogiau a sanau pert. Oherwydd hynny, rwy’n arbenigo mewn dillad babanod cynamserol fforddiadwy fel bod gan bawb wisg i ddod â’u babanod adref ynddi.

“Rwy’n hoffi gwneud pethau ar gyfer babanod cyn-amser oherwydd rydych chi eisiau dathlu popeth posibl – y botel gyntaf, y wisg gyntaf, y croen-i-groen cyntaf. Rydych chi eisiau i’ch atgofion fod o’r eiliadau da ac nid o’r eiliadau drwg. Yr ôl-effeithiau yw’r anoddaf.” Meddai Phillippa.

Mae'r banc babanod, sydd eisoes wedi helpu mwy na 100 o deuluoedd hyd yn hyn trwy ddarparu llaeth, clytiau a weips am ddim, yn dibynnu'n fawr ar roddion gan bobl leol ac mae ar agor i unrhyw un sydd angen help gyda chyflenwadau babanod. Lle bo angen, bydd Aaron a Phillippa hefyd yn adnewyddu eitemau ail-law a roddwyd i edrych fel rhai newydd, gan gynnwys pramiau, cotiau a basgedi Moses.

Dywedodd Phillippa: “Gallwn ni gefnogi pobl nad oeddent wedi paratoi ar gyfer babi yn dod yn gynnar ac nad oes ganddyn nhw amser i fynd i’w gael. Rydyn ni eisiau helpu teuluoedd i fod yn barod. Gallaf gael dillad i ffitio babi o 1 pwys, y gellir eu talu gan y banc babanod.”

Hefyd wedi'i gynnwys yn y lle cymunedol mae gorsaf lles lle gall pobl gael mynediad cyfrinachol at laeth a chyflenwadau hanfodol i fabanod, yn ogystal â phecynnau hylendid a darpariaethau mislif, heb unrhyw gwestiynau.

“Mae popeth yn cael ei wneud ag urddas wrth wraidd. Ni fyddai neb yn gwybod eich bod chi’n mynd ag un – gallech chi fod wedi ymweld â’r gofod cymunedol am nifer o resymau. Os ydych chi wedi bod digon ddewr i gerdded i mewn a gofyn am help, yna rydych chi’n haeddu’r urddas i’w wneud heb unrhyw gwestiynau.” Meddai Philippa.

Mae Aaron a Phillippa wedi cadw mewn cysylltiad â thîm yr Uned GofaI Dwys yn Ysbyty Athrofaol y Faenor ac wedi rhoi rhoddion i'r uned yno. Fel rhan o'u hymroddiad i helpu teuluoedd babanod cynamserol, maent hefyd yn y broses o sefydlu partneriaeth newydd gydag elusen iechyd meddwl amenedigol i ddarparu rhagor o gefnogaeth i'r rhai mewn angen.

Mae Diwrnod Geni Cynamserol y Byd, ar 17 Tachwedd, yn fudiad byd-eang i godi ymwybyddiaeth o enedigaeth gynamserol a'r effaith ddinistriol y gall ei chael ar deuluoedd.

Mae CORE Community Space i'w gael yn 43 Newport Road, Caldicot, Sir Fynwy, NP26 4BG. Gall CORE Community dderbyn rhoddion o unrhyw eitemau ar gyfer babanod neu famau newydd, fel clytiau, cadachau gwlyb, fformiwla, poteli, sterileiddwyr, yn ogystal â bibiau, hetiau, gwisgoedd, pramiau, blancedi, a chynhyrchion misglwyf.