Neidio i'r prif gynnwy

Gwella o COVID-19

Mae’r rhan fwyaf o bobl sy'n profi haint COVID-19 yn cael salwch byr er y gall adferiad llawn gymryd sawl wythnos. Mae astudiaethau'n awgrymu bod bron i 1 o bob 7 o bobl (13.7%) yn parhau i adrodd am symptomau ar ôl 12 wythnos. Gall symptomau fynd a dod ac rydym yn cydnabod bod effeithiau hir ar rai unigolion, sy'n cynnwys amrywiaeth eang o symptomau, sy'n aml yn heriol.

Bydd ar lawer o bobl sy’n cael COVID-19 angen amser i adfer ar ôl y salwch.  Mae'n bwysig bod pobl yn garedig iddyn nhw eu hunain ac yn caniatáu i'w cyrff wella ar gyflymder naturiol. Rydym yn cyfeirio at hyn fel adferiad ar ôl COVID ac mae amrywiaeth eang o adnoddau i gefnogi hyn.

Wrth i chi wella ar ôl COVID-19, efallai y gwelwch eich bod yn colli eich anadl, yn llawer mwy blinedig na’r arfer neu'n cael trafferth bod yn berson prysur fel yr oeddech cyn mynd yn sâl. Efallai y byddwch yn teimlo'n rhwystredig nad ydych yn dychwelyd i'r arfer cyn gynted ag yr hoffech, neu'n bryderus ynghylch adfer eich iechyd blaenorol. Rydym wedi creu gwybodaeth am y symptomau y mae pobl wedi'u disgrifio wrth wella o COVID a allai eich helpu i deimlo'n dawel eich meddwl nad yw eich symptomau'n anarferol. 

Mae astudiaethau'n cael eu cynnal i'n helpu i ddeall beth sy'n achosi'r problemau parhaus hyn ac i nodi pwy allai fod mewn perygl o symptomau tymor hwy. Achosir y symptomau gan ymateb eich corff i'r feirws sy’n parhau y tu hwnt i'r salwch cychwynnol. Mae’n bwysig gwybod nad yw symptomau parhaus ar ôl COVID-19 yn heintus.

Er mwyn helpu i adfer mae ein cydweithwyr arbenigol wedi cynhyrchu 'awgrymiadau gorau', gobeithiwn y bydd y wybodaeth hon yn eich cefnogi ar eich ffordd i wella ar ôl cael COVID-19.

Ewch i'n tudalen Gwella o Salwch i ddod o hyd i adnoddau ar gyngor adfer. 

I rai pobl, mae adfer o COVID-19 wedi bod yn heriol iawn ac maen nhw'n parhau i deimlo effeithiau'r salwch. Gall fod yn anodd deall pam mae rhai pobl fel petaent yn gwella'n gyflym ond effeithir ar bobl eraill gyda symptomau mwy amrywiol, yn drymach eu heffaith ac yn para am gyfnodau gwahanol.

Rydym yn ymwybodol iawn o'r trallod a achosir gan symptomau parhaus a natur anrhagweladwy'r broses adfer

Rydym wedi gweithio gydag unigolion sydd, yn garedig iawn, wedi rhoi o'u hamser i rannu eu profiadau anodd. Mae'r wybodaeth hon yn llywio ein gwaith gyda chydweithwyr ar draws y bwrdd iechyd ac mewn awdurdodau lleol ac elusennau i ddatblygu adnoddau a gwasanaethau yn gyflym i gefnogi anghenion pobl. Mae hon yn broses barhaus sy'n golygu ein bod yn adolygu ein hymateb yn gyson.

Rydym hefyd yn monitro'r ymchwil sy'n dod i'r amlwg ac yn annog pobl leol i gymryd rhan gan y bydd hyn yn ein helpu i ddeall y salwch hwn yn well ac i gynnig triniaethau wrth iddynt ddod i'r amlwg.

Lawrlwythwch y poster uchod.

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan yn trefnu digwyddiadau'n rheolaidd sy'n ein galluogi i wrando ar bobl sy'n byw yn ein cymunedau ac sy'n profi symptomau hir COVID-19.  Rydym yn galw ‘Adfer ar ôl COVID - arbenigwr trwy brofiad’ ar y digwyddiadau hyn. Mae ein staff yn gweithio'n agos gyda grŵp o bobl sy'n profi symptomau parhaus ar ôl cael COVID-19 ac rydym yn hynod ddiolchgar i'r grŵp am rannu eu profiadau gyda ni.

Os hoffech gymryd rhan yn un o'r digwyddiadau hyn neu os hoffech rannu eich profiad personol o wella o COVID, byddem wrth ein bodd yn clywed gennych.  Anfonwch e-bost gyda'ch manylion cyswllt at:   ABB.CovidRecoveryExperience@wales.nhs.uk

Ein digwyddiad nesaf yw:

4 Mai 2021, 12.30-13.30 - cynhelir y digwyddiad ar Microsoft Teams

 

Lawrlwythwch y poster uchod yma

Mae ymateb pobl i COVID-19 a'r mecanwaith adferiad gan gynnwys gwahanol brofiadau pobl yn faes pwysig ar gyfer dysgu. Mae hwn yn glefyd newydd ac, fel y gall staff clinigol yn ABUHB ddarparu'r cyngor a'r driniaeth orau i unigolion â symptomau adferiad ar ôl COVID, rydym yn monitro'r holl dystiolaeth newydd wrth iddi ddod i'r amlwg ac yn annog preswylwyr Gwent i gyfrannu at ymchwil weithredol.

Mae'r Sefydliad Cenedlaethol Ymchwil Iechyd (NIHR) yn cynhyrchu diweddariadau rheolaidd ar yr holl ymchwil newydd ac yn tynnu sylw lle nad oes digon o dystiolaeth inni fwrw ymlaen â rhai triniaethau. Mae'n hanfodol nad ydym yn trin pobl â dulliau gweithredu nad ydym yn siŵr y byddant yn ddiogel i'w defnyddio neu beidio. Mae ymchwil yn ein helpu i ddeall hyn ac yn defnyddio dull gwyddonol i benderfynu sut a phryd y gallwn brofi triniaethau newydd.

Yn y cyhoeddiad diweddaraf gan NIHR (Living with Covid-19 - Ail adolygiad; Mawrth 2021) fe wnaethant dynnu sylw at:

    1. Gall symptomau adferiad covid sy'n para mwy na 12 wythnos fod yn wanychol iawn ac mae angen help ar rai pobl gyda gofal personol fisoedd ar ôl yr haint cychwynnol. Dywedodd 71% o'r ymatebwyr yn ein harolwg ein hunain fod Long Covid yn effeithio ar fywyd teuluol a dywedodd 39% ei fod yn effeithio ar eu gallu i ofalu am ddibynyddion. Mae hyn yn cael effaith ar y gweithlu, gydag 80% o ymatebwyr yn ein harolwg ein hunain yn dweud bod Long Covid wedi effeithio ar eu gallu i weithio a dywedodd 36% ei fod yn effeithio ar eu cyllid.
    2. Nid yw syndrom Ôl-Covid (mwy na 12 wythnos ar ôl yr haint) yn gyflwr sengl ond yn gasgliad o symptomau a allai gael eu sbarduno gan nifer o bethau. Maent yn argymell astudiaethau i ddeall y gwahanol grwpiau o bobl yr effeithir arnynt a mecanweithiau afiechyd posibl
    3. Mae amrywiad enfawr yn nifer yr achosion amcangyfrifedig o symptomau 12 wythnos ar ôl cael Covid gydag ystod rhwng 4.5-10%
    4. Mynychder uwch o faterion adferiad ôl-COVID mewn menywod ac mewn pobl ifanc (gan gynnwys plant) nag y gellid bod wedi'i ddisgwyl o ystyried yr ymateb i haint COVID acíwt.

Mae Astudiaeth COVID-19 GenOMICC yn canolbwyntio ar y cysylltiad rhwng genynnau a'r ymateb i COVID-19. Y gobaith yw y gallwn ddarganfod, drwy gwblhau trefn DNA gyfan llawer o bobl yn y DU, a yw ffactorau genetig yn effeithio ar eich ymateb i Covid acíwt ac a ydych yn datblygu symptomau tymor hwy neu beidio. Er ein bod yn gwybod y gall symptomau ôl-covid effeithio ar bobl na chafodd brawf ffurfiol, bydd yr astudiaeth hon ond yn derbyn y rhai a gafodd brawf covid neu wrthgyrff cadarnhaol   

Mwy o wybodaeth a sut i gymryd rhan: https://covid.genomicc.org/ 

 

Mae Arolwg Monitro Covid-19 y Swyddfa Ystadegau Gwladol yn agored i unrhyw aelod o'r boblogaeth dros 2 oed ac yn gofyn cwestiynau i ddeall effaith COVID ar bobl

Mwy o wybodaeth a sut i gymryd rhan: https://www.ons.gov.uk/surveys/informationforhouseholdsandindividuals/householdandindividualsurveys/covid19infectionsurveycis/howtotakepart 

 

Mae Arolwg Ymgysylltu â'r cyhoedd Iechyd Cyhoeddus Cymru ar 'Iechyd a lles yn ystod COVID' yn cynnwys cwestiynau sy'n ymwneud ag adferiad ar ôl Covid a symptomau hirach.

Mwy o wybodaeth: https://icc.gig.cymru/newyddion1/

 

Cysylltwch â ni yn ABB.CovidRecoveryExperience@wales.nhs.uk

 

Os ydych yn gwella o COVID ac yn profi symptomau sy'n peri pryder i chi neu'n para'n hirach nag y byddech yn ei ddisgwyl, mae ystod eang o bethau ar gael i chi yn y maes hwn:  

  • Mae ein hadnoddau Adferiad o Salwch yn darparu cyngor ac arweiniad cyffredinol ac fe'u defnyddiwyd yn helaeth i gefnogi adferiad o ystod o gyflyrau.
  • Os ydych chi'n poeni am symptomau parhaus ar ôl COVID-19 ceisiwch gyngor gan eich Meddyg Teulu.  Bydd eich Meddyg Teulu yn nodi a oes angen ymchwiliadau, cyngor neu atgyfeiriad pellach.  Os oes gennych gyflwr sy'n bodoli eisoes sydd wedi'i waethygu neu ei gymhlethu gan symptomau ar ôl Covid, codwch eich pryderon gyda'ch gweithiwr iechyd proffesiynol arferol i ddechrau, a fydd yn cynghori'r ffordd orau o ymdrin â'r materion newydd.
  • Mae Ap Adfer COVID Cymru yn adnodd gwych a allai eich helpu i wella. Mae'r ap hwn yn offeryn cymorth i oedolion sy'n gwella o COVID-19 y gellir ei ddefnyddio ochr yn ochr ag adsefydlu COVID-19 ffurfiol neu'n annibynnol arnynt, y gallech ei dderbyn gan eich gweithiwr gofal iechyd proffesiynol. Yr holl wybodaeth a chyngor pwysig am eich adferiad COVID mewn un lle hygyrch.

 

  • Mae Therapyddion BIPAB wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â Rhaglen Addysg Iechyd y Cyhoedd i Gleifion yng Ngwent i ddatblygu rhaglen bwrpasol sy'n canolbwyntio ar adferiad o COVID. Bydd y rhaglen fer hon ar gael ym mis Mai 2021 ac y gall unrhyw un sy'n profi symptomau adfer estynedig ar ôl COVID ymuno. Gall pobl hunangyfeirio at y rhaglen hon – bydd dolen yn ymddangos yn fuan ar y gwefan hon.

Adnoddau ysgrifenedig