Yn 2021, yn 46 oed, mynychodd Elizabeth ei hapwyntiad sgrinio ceg y groth arferol. Nid hwn oedd ei hapwyntiad cyntaf, ac nid oedd hi'n meddwl fawr ddim ohono gan fod ei holl brofion ceg y groth blaenorol wedi dod yn ôl yn glir. Pan gyrhaeddodd ei chanlyniadau, dywedodd y llythyr ei bod hi'n bositif am HPV ond nad oedd unrhyw newidiadau i’r celloedd. Cafodd ei chynghori i gael prawf arall ymhen blwyddyn.
Yn 2022, cymerodd amgylchiadau bywyd drosodd - wynebodd Elizabeth dor perthynas anodd ac roedd yn rhaid iddi jyglo gwaith wrth fagu plant fel mam sengl. Methodd Elizabeth ei hapwyntiad sgrinio ceg y groth nesaf. Dywedodd: “Roedd pethau'n anodd iawn ar y pryd, ac roeddwn i'n rhoi pawb arall yn gyntaf. Roedd yr apwyntiad a gollwyd yn chwarae ar ei meddwl."
Ym mis Ionawr 2023, cafodd ei phrawf ceg y groth o'r diwedd. Y tro hwn, dywedodd y llythyr canlyniadau fod ganddi HPV a bod newidiadau i’r celloedd. Cafodd ei chyfeirio'n syth i'r uned colposgopi yn ysbyty Ysbyty Ystrad Fawr (YYF). Cafodd apwyntiad yn gyflym. Cafodd Elizabeth biopsi o geg y groth, ac anfonwyd y samplau i'w profi. Bythefnos yn ddiweddarach, derbyniodd alwad ffôn yn gofyn iddi ddychwelyd i YYF. Trefnwyd apwyntiad iddi ychydig ddyddiau'n ddiweddarach, a chafodd ei chynghori i fynd ag aelod o'r teulu gyda hi.
Dywedwyd wrth Elizabeth fod ganddi ganser ceg y groth. Dywedodd: “Eisteddais gyda’r bechgyn a dweud wrthyn nhw fod gen i ganser. Roedd fy nau ieuengaf yn 10 ac 11 ar y pryd, ac roedd fy nau hŷn wedi tyfu i fyny. Roedd y newyddion yn ddinistriol i bob un ohonom."
Roedd y staff yn hyfryd, ac roedd eu ffocws ar y cynlluniau i'w gwneud hi'n well. Cafodd gyfres o sganiau a phrofion i sicrhau nad oedd y canser wedi lledaenu ac yn ffodus, nid oedd wedi lledaenu. Ym mis Gorffennaf 2023, cafodd Elizabeth hysterectomi llawn. Symudodd i mewn gyda'i mam am ychydig fisoedd tra roedd yn cael triniaeth.
Nawr, mae hi'n dychwelyd i'r uned colposgopi yn YYF ar gyfer gwiriadau rheolaidd i sicrhau ei bod hi'n glir o HPV. "Mae'r staff yn hyfryd. Rwy'n adnabod y tîm yn dda iawn nawr, maen nhw fel rhan o fy nheulu. Os ydw i byth yn poeni am unrhyw beth, rwy'n gwybod y gallaf eu ffonio nhw."
Mae Elizabeth yn angerddol am rannu'r neges o ba mor bwysig yw mynychu profion ceg y groth.
Dywedodd: "Maen nhw mor syml, ac mae'r nyrsys sy'n eu gwneud nhw wedi'u hyfforddi'n dda. Os ydych chi'n nerfus, gallwch fynd â rhywun gyda chi. Hyd yn oed os ydych chi wedi cael y brechlyn HPV, nid yw'n cwmpasu pob straen, felly mae mynychu eich apwyntiad sgrinio ceg y groth yn hanfodol. Rwy'n gwybod ei bod hi'n hawdd i fywyd gymryd drosodd, ac fel menywod, rydyn ni'n tueddu i roi pawb arall yn gyntaf, ond mae angen i chi wneud eich iechyd yn flaenoriaeth. Gallai fod yn rhywbeth sy’n achub eich bywyd."